«عشق» در باورهای ایرانی از چنان اهمیتی برخوردار است که در ادبیات فارسی بیشتر از هر مفهوم دیگربه آن پرداخته شده است. برای دانستن جایگاه «آتش» در باورهای ایرانی همین بس که بزرگترین عشق ها را «عشق آتشین» نامیده اند و نیاکان ما برای پیمان بستن و سوگند در کنار اخگرهای فروزان آن، دستان همدیگر را برمی گرفته اند . امروز نیز همچنان بسیاری از پدربزرگان و مادربزرگان ما به« سوی چراغ » (روشنایی چراغ) سوگند می خورنئ . دیگر این که در هر دو نیمه سرزمین بدخشان در تاجیکستان و افغانستان امروزی و در کوهستان های ( پام ایر/ بام ایران ) همچنان پس از گذشت هزاران سال،در هر خانه ای جام آتشدانی به نام « چدا» وجود دارد و نمازهای روزانه،نیایشها ، پیمان بستن ها و پذیرایی از میهمانان جز در کنار آن انجام نمی شود. کوهستان نشینان و عشایر لر و بختیاری شعله ای آتش را با نام « تش علی » (آتش علی) می شناسند و به آن سوگند یاد می کنند . با این که آتش لازمه جدایی ناپذیر هر آیین ایرانی است؛ اما در جشن سده تبدیل به اصلی ترین عنصر آن شده است.