سهراب سپهری

سهراب سپهری در پانزدهم مهر ماه 1307 در قم یا کاشان ولادت یافته ولی دوران زندگی خود را بیشتر در تهران گذرانده است.او فارغ التحصیل دانشکده ی هنرهای زیبا بود و نقاشی و شاعری را خوب می دانست.

سپری سفرهایی هم به اروپا ، هند و ژاپن کرده بود و چندین نمایشگاه از نقاشی های او در ایران و خارج از کشور برپا شد.

نقاشی او بی تاثیر از نقاشی ژاپنی نبود و شعرش نیز از عرفان بودایی رنگ گرفته است.مجموعه های شعری که از او انتشار یافته عبارتند از: در کنار چمن(منظومه)مرگ رنگ(1330) زندگی خواب ها، آوار آفتاب، حجم سبز، شرق اندوه و اخیرا هم کتاب هشت کتاب. سپهری در اول اردیبهشت سال 1359 در تهران درگذشت. آخرین مجموعه ی شعر او با عنوان (( ما هیچ،ما نگاه)) همراه با دیگر اشعارش در هشت کتاب درج گردیده و در خرداد 1356 انتشار یافته است. سپهری در عین سادگی در استفاده از کلماتفبسیاری از احساسات خاصش را در باب آرکیتایپ (نمادگرایی و اسطوره سازی) بیان نموده که در پس این اسطوره سازی ها، پردازش خاص با لفظی عقلانی مستتر است.

سهراب در شعرش تضادهاف مجادله ها، بی رحمی ها ، بی احساسی ها تجاهل ها و تحجر ها را با پروازی وسیع و سریع در می نوردد و به کوچه باغی سبزتر از خواب خدا می رسد.

او در شعرش احساس اندیشیدن را از آدمی سلب میکند و او را به شهر آرمانی خویش می برد، شهری که در آن پنجره ها رو به تجلی بازند و کودکان، هر کدام شاخه ای از معرفت در دست دارند. اینان همگی((انسان)) هستند و سپهری در شعرهایش از ((انسان)) و برای((انسان)) سخن می گوید. سهراب مولوی را بزرگترین شاعر و عارف تمام دورانهای تاریخ شرق می شناخت و شیفته ی اشعار شورانگیز دیوان شمس بود.

غزلیات حافظ را نیز به دیده ی اعجاب تحسین میکرد. یکی از واژه های بسامدی شعر سپهری کلمه ی ((خدا)) است که به تناوب در دوره های مختلف شعری او دیده می شود و این مبین درک خاص او از خالق خویش و نگاه ویژه ی او به آفریننده ی  کائنات و خدای طبیعت است.

دکتر براهنی عقیده دارند که: (( سپری خلق نمی کند،بلکه در کنار هم می چیند. اگر شعر گذشته ی فارسی شعر بیت های مختلف بود شعر سپهری شعر بندهای مختلف است... او شاعر بزرگ شکل دهنده ای نیست.))

و دکتر یوسفی معتقدند که : (( شعر سپهری از لحاظ اسلوب و صورت و حسن بیان به ای شعر برخی از معاصران و نوپردازان که از آداب فارسی مایه ورند نمی رسد اما ویژگی هایی است اصیل که سبب تشخیص آثار او از دیگران تواند بود.))

رفتم از پله ی مذهب بالا،    

تا ته کوچه ی شک،

تا هوای خنک استغنا،

تا شب خیس محبت رفتم،

من به دیدار کسی رفتم در آن سر عشق.

                                     سهراب سپهری

(و پیامی در راه)

روزی

خواهم آمد، و پیامی خواهم آورد.

در رگ ها  نور خواهم ریخت.

و صدا خواهم در داد: ای سبدهاتان پر خواب! سیب آوردم،

                                                                     سیب سرخ خورشید.

خواهم آمد،گل یاسی به گدا خواهم داد.

زن زیبای جذامی را،گوشواری دیگر خواهم بخشید.

کور را خواهم گفت : چه تماشا دارد باغ!

دوره گردی خواهم شد،کوچه ها را خواهم گشت،جار خواهم زد:

                                                                   آی شبنم،شبنم،شبنم.

رهگذری خواهد گفت: راستی را،شب تاریکی است،

                                                              کهکشانی خواهم دادش.

روی پل دخترکی بی پاست، دب اکبر را بر گردن او خواهم آویخت.

هرچه دشنام،از لب ها خواهم برچید.

هر چه دیوار،از جا خواهم برکند.

رهزنان را خواهم گفت:کاروانی آمد بارش لبخند!

ابر را،پاره خواهم کرد.

من گره خواهم زد،چشمان را با خورشید، دلها را با عشق،

                                        سایه ها را با آب،شاخه ها را با باد.

و به هم خواهم پیوست،خواب کودک را با زمزمه ی زنجره ها*.

باد بادک ها، به هوا خواهم برد.

گلدان ها،آب خواهم داد.

خواهم آمد،پیش اسبان، گاوان، علف سبز نوازش خواهم ریخت.

مادیانی تشنه،سطل شبنم را خواهم آورد.

خر فرتوتی در راه،من مگس هایش را خواهم زد.

خواهم آمد سر هر دیواری،میخی خواهم کاشت.

پای هر پنجره ای،شعری خواهم خواند.

هر کلاغی را،کاجی خواهم داد.

مار را خواهم گفت:چه شکوهی دارد غوک!

آشتی خواهم داد.

آشنا خواهم کرد.

راه خواهم رفت.

نور خواهم خورد.

دوست خواهم داشت.

زنجره: سیر سیرک ٍ جانوری کوچک شبیه ملخ که صدای طولانی در شب ها از آن برآید.