از ویژگی های بارز کشور ایران، این است که در تمامی طول تاریخ، همواره به صورت یکی از کهن ترین تمدن های دنیای باستان در اذهان مجسم شده است؛ تمدنی که طی پنجاه قرن با تداومی شگفت انگیز پیوسته تجدید حیات یافته است. در نمایشگاهی که در 1948 به مناسبت کنگره جهانی شرق شناسان در پاریس برگزار شد، موزه ی تهران (ایران باستان) با لطفی خاص اشیایی را به رسم امانت در اختیار علاقه مندان قرار داد که ثابت می کرد از ابتدای هزاره ی چهارم پیش از میلاد، تمدن شوش (به عبارت دقیقتر یکی از درخشان ترین کانون های تمدن قدیم) تا دریای خزر را زیر پرتو نورانی تمدن و فرهنگ خویش داشته است. همچنین این نمایشگاه نشان داد که هنر ناب ایرانی بسی فراتر و باستانی تر از دوره ی هخامنشیان است، زیرا تمامی کشفیات اخیر هیئت باستان شناسی ایران در آذربایجان گویای تمدنی به قدمت هشت قرن پیش از میلاد مسیح است.

مشعلی چنین تابناک و درخشان در افق تاریخ فلات ایران هیچگاه به خاموشی نگرائید، و حتی ظهور مقدونیان نیز وقفه ای در تابش آن به وجود نیاورد؛ اسکندر نه تنها تمدن یونانی را به ایران نیاورد، بلکه خود را وارث و جانشین داریوش و خشایارشا خواند و شکل و شمایل ایرانی به خود گرفت.

چندی بعد پارتها (که امروز بر همگان مسلم است اصالتاً ایرانی نژاد بوده اند) و مهمتر از آنان ساسانیان در تداوم شکوهمند امپراتوری ایران تحولی به وجود آوردند.

این قافله عمر عجب می گذرد

دریاب دمی که با  طرب می گذرد

ساقی غم فردای حریفان چه خوری

پیش آر پیاله را که شب می گذرد

(خیام)